Limit wierzytelności spornych decyduje o tym, czy dłużnik może skorzystać z przyspieszonego postępowania układowego. Zgodnie z Prawem restrukturyzacyjnym postępowanie to może być prowadzone wtedy, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wszystkich wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
Oznacza to, że przyspieszone postępowanie układowe jest przeznaczone przede wszystkim dla przedsiębiorców, których zadłużenie nie budzi poważnych sporów co do istnienia lub wysokości wierzytelności.
Czym są wierzytelności sporne?
Wierzytelność sporna to wierzytelność, której dłużnik nie uznaje w całości albo w części. Spór może dotyczyć zarówno samego istnienia zobowiązania, jak i jego wysokości.
Przykładowo wierzytelność będzie sporna, gdy dłużnik twierdzi, że umowa została wykonana nieprawidłowo, kwestionuje naliczone kary umowne albo uważa, że żądana przez wierzyciela kwota została już zapłacona.
Dla oceny dopuszczalności przyspieszonego postępowania układowego znaczenie mają jednak tylko wierzytelności sporne uprawniające do głosowania nad układem. Nie każda kwestionowana należność będzie więc uwzględniana przy obliczaniu ustawowego limitu.
Na czym polega limit 15% wierzytelności spornych?
Suma wierzytelności spornych nie może przekraczać 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. Limit oblicza się wartościowo, a nie według liczby wierzycieli.
Nie ma zatem znaczenia, ilu wierzycieli pozostaje w sporze z dłużnikiem. Istotna jest łączna wartość ich wierzytelności w stosunku do całej kwoty wierzytelności objętych głosowaniem nad układem.
Przykład: jeżeli suma wierzytelności uprawniających do głosowania wynosi 2 000 000 zł, wartość wierzytelności spornych nie może przekroczyć 300 000 zł. Gdy wynosi 300 000 zł, ustawowy warunek jest spełniony. Jeżeli natomiast osiąga 320 000 zł, przyspieszone postępowanie układowe co do zasady nie może zostać zastosowane.
Jak oblicza się udział wierzytelności spornych?
Udział wierzytelności spornych można obliczyć według następującego wzoru:
suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania ÷ suma wszystkich wierzytelności uprawniających do głosowania × 100%
Do obliczeń nie należy automatycznie przyjmować całego zadłużenia przedsiębiorcy. Podstawą jest suma wierzytelności, których posiadacze mają prawo głosować nad układem.
W praktyce konieczne jest więc prawidłowe ustalenie, które wierzytelności są objęte układem, które dają prawo głosu oraz które zostały rzeczywiście zakwestionowane przez dłużnika.
Dlaczego ustawodawca wprowadził limit wierzytelności spornych?
Przyspieszone postępowanie układowe opiera się na uproszczonym ustalaniu kręgu wierzycieli oraz wysokości ich wierzytelności. Jego celem jest możliwie szybkie doprowadzenie do głosowania nad układem.
Duża liczba lub wysoka wartość wierzytelności spornych wymagałaby prowadzenia rozbudowanych postępowań dowodowych. To pozostawałoby w sprzeczności z przyspieszonym charakterem tej procedury.
Limit 15% ma zatem zapewnić, że zasadnicza część zadłużenia dłużnika jest bezsporna, a głosowanie nad układem może odbyć się bez wcześniejszego szczegółowego rozstrzygania licznych sporów z wierzycielami.
Co się dzieje po przekroczeniu limitu 15%?
Jeżeli wartość wierzytelności spornych przekracza ustawowy limit, dłużnik nie spełnia podstawowego warunku prowadzenia przyspieszonego postępowania układowego.
W takiej sytuacji właściwym rozwiązaniem może być postępowanie układowe. Procedura ta jest przeznaczona również dla przypadków, w których skala sporów dotyczących wierzytelności jest większa i wymaga dokładniejszego ustalenia składu masy wierzycielskiej.
Przekroczenie limitu nie oznacza więc, że restrukturyzacja jest niemożliwa. Oznacza jedynie, że dłużnik powinien wybrać inny rodzaj postępowania, odpowiedni do struktury jego zadłużenia.
Czy wierzyciel z wierzytelnością sporną może głosować nad układem?
Samo zgłoszenie wierzytelności przez wierzyciela nie zawsze wystarcza do uzyskania prawa głosu. Jeżeli dłużnik kwestionuje wierzytelność, możliwość udziału wierzyciela w głosowaniu zależy od zasad przewidzianych w Prawie restrukturyzacyjnym oraz decyzji podejmowanych w toku postępowania.
W określonych przypadkach wierzyciel może zostać dopuszczony do udziału w zgromadzeniu wierzycieli, jeżeli uprawdopodobni istnienie swojej wierzytelności. Takie dopuszczenie służy wyłącznie określeniu jego prawa głosu i nie przesądza ostatecznie, że wierzytelność istnieje ani że przysługuje w żądanej wysokości.
Głosowanie nad układem nie zastępuje postępowania sądowego dotyczącego spornej należności.
Dlaczego prawidłowe ustalenie limitu jest tak ważne?
Błędne obliczenie udziału wierzytelności spornych może prowadzić do wyboru niewłaściwego postępowania restrukturyzacyjnego. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których dłużnik bezpodstawnie uznaje określone należności za bezsporne albo kwestionuje je wyłącznie po to, aby wpłynąć na wynik głosowania.
Przed złożeniem wniosku należy przeanalizować dokumenty księgowe, umowy, faktury, reklamacje, wezwania do zapłaty oraz toczące się postępowania sądowe. Pozwala to ustalić rzeczywistą wartość wierzytelności spornych i ocenić, czy limit 15% został zachowany.
Limit wierzytelności spornych wyznacza dostępność szybszej restrukturyzacji
Limit wierzytelności spornych oznacza, że przyspieszone postępowanie układowe może być prowadzone tylko wtedy, gdy wartość spornych wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% wszystkich wierzytelności posiadających takie uprawnienie.
Próg ten nie odnosi się do liczby wierzycieli ani do całkowitego zadłużenia przedsiębiorcy. Jego prawidłowe obliczenie wymaga ustalenia, które wierzytelności są objęte układem, dają prawo głosu i pozostają rzeczywiście sporne. Przekroczenie limitu nie zamyka drogi do restrukturyzacji, ale zwykle oznacza konieczność wyboru postępowania układowego zamiast procedury przyspieszonej.
